رتبه بندی شرکت های فناوری اطلاعات، ابزاری حیاتی هستند که باعث می شود سازمان ها، سرمایه گذاران و تمامی مصرف کنندگان بتوانند با شناختی دقیق از تمام موقعیت ها و عملکردهای شرکت، تصمیماتی راهبردی و هوشمندانه و عاقلانه بگیرند. به عبارت دیگر، این رتبه بندی ها در شفاف سازی و مقایسه کارکردها شرکت ها تاثیرگذار بوده و باعث می شود نهادها مناسب ترین گزینه را انتخاب کنند.
در واقع می توان گفت، رتبه بندی روشی است که طی آن شرکت های فناوری اطلاعات بر اساس معیارهای مشخصی مانند میزان درآمد، سهم بازار، نوآوری، کیفیت محصولات و خدمات، رضایت مشتری و … با یکدیگر مقایسه کرده و در یک رتبه بندی قرار بگیرند. این رتبه بندی ها به صورت دوره ای و توسط سازمان ها و موسسات معتبر منتشر می شوند و یک مرجع قابل اعتماد برای تصمیم گیری در حوزه فناوری اطلاعات مورد استفاده قرار می گیرند. در ادامه مطلب با ما همراه باشید تا با شاخص ها و مراحل رتبه بندی شرکت های فناوری اطلاعات به صورت دقیق آشنا شوید.
شاخص های رتبه بندی شرکت های فناوری اطلاعات
برای رتبه بندی شرکت همانند اخذ رتبه مشاور معیارهایی لازم است. در بخش زیر به چند مورد از شاخص های رتبه بندی شرکت های فناوری اطلاعات اشاره شده است:
مدرک تحصیلی مدیر عامل
یکی از عوامل مهم در تعیین رتبه بندی شرکت های فناوری اطلاعات، مدرک تحصیلی مدیر عامل می باشد. به عبارت دیگر، مدیرعامل باید حداقل مدرک کارشناسی یکی از رشته های مرتبط با فناوری اطلاعات، علوم کامپیوتر، مهندسی نرم افزار، مهندسی سخت افزار را داشته باشد. البته لازم به ذکر است، که داشتن مدرک رشته های مهندسی که شامل عمران، مکانیک، شیمی، صنایع، برق است یا علوم پایه که ریاضی، فیزیک، آمار می باشد، نیز مورد قبول است.
ارائه لیست بیمه کارکنان
شرکت باید لیست بیمه کارکنان خود را ارائه دهد تا ثابت کند که مدیرعامل به طور کامل در شرکت مشغول به کار است. اگر مدیر عامل شرکت مورد نظر مدرک دیپلم یا فوق دیپلم دارد، باید سابقه کار مرتبط با فناوری اطلاعات و تجربه مدیریت در شرکت های دارای رتبه بندی شده را نشان دهد تا بتواند برای گرفتن رتبه اقدام کند. مدت زمان سابقه کار مورد نیاز بستگی به مدرک و رشته تحصیلی دارد.
علاوه بر موارد ذکر شده، شرکت متقاضی باید حداقل دو کارشناس تمام وقت با مدرک کارشناسی مرتبط را به خدمت گرفته باشد. برای تایید این موضوع، نشان دادن سه فهرست بیمه متوالی الزامی است.
ارزیابی نیروی کار
برای رتبه بندی شرکت های فناوری اطلاعات در بخش ارزیابی نیروی انسانی، میزان حقوق و دستمزد کارکنان بر اساس اطلاعات مندرج در جداول حقوق و دستمزد اظهارنامه مالیاتی شرکت سنجیده می شود. در صورتی که اظهار نامه مالیاتی ارائه نشود، فهرست بیمه کارکنان ملاک ارزیابی قرار خواهد گرفت. این ارزیابی تاثیر قابل توجهی بر امتیاز کلی شرکت داشته و ۷۰ درصد از امتیاز نهایی دارد.
شاخص های درآمد
در ارزیابی این شاخص، درآمد مشمول مالیات شرکت پس از اعمال کلیه معافیت های مالیاتی و بر اساس متوسط دو سال مالی اخیر، ملاک اصلی قرار می گیرد. این عامل یکی از معیارهای اصلی رتبه بندی شناخته شده و ۳۰ درصد از امتیاز کل را به خود اختصاص می دهد.
رضایت مشتری
رضایت مشتریان، عامل مهمی در رتبه بندی شرکت های فناوری اطلاعات است. به عبارت دیگر، سازمان مربوطه باید روش هایی برای سنجش این رضایت پیدا کند. البته لازم به ذکر است، که هرگونه تخلفی که از سوی شرکت صورت گیرد و منجر به صدور حکم قضایی شود، بر رتبه بندی آن تأثیر خواهد گذاشت.
رتبه بندی شرکت های فناوری اطلاعات در 15 زیر شاخه تخصصی
رتبه بندی شرکت ها در 15 زیرشاخه مجزا انجام می شود، که عبارتند از:
- تامین و پشتیبانی سخت افزار Mainframe: در این بخش تمامی موارد مربوط به نصب، نگهداری و تامین سیستم های سخت افرازی بزرگ مرتبط به Mainframe را تامین می کند که در صنایع مختلف بسیار کاربرد دارد.
- تولید و عرضه رایانه های شخصی: در این قسمت شرکت ها بر روی طراحی، فروش و تولید رایانه های شخصی تمرکز می کند. این قسمت در تامین نیازهای کاربران نقش دارد.
- ساخت و تولید لوازم جانبی: این شرکت ها لوازم جانبی مانند صفحه کلید، ماوس و چاپگرها را تولید می کنند.
- تولید قطعات و لوازم جانبی: این بخش قطعات و لوازم جانبی تخصصی مانند هارد، دیسک و کارت های گرافیکی را عرضه می کنند.
- ساخت نرم افزارهای اختصاصی: شرکت های مرتبط با این موضوع، نرم افزارهای اختصاصی که مورد نیاز سازمان ها و صنایع خاص هستند را تولید می کنند.
- ارائه خدمات نرم افزاری: این گونه از شرکت های فناوری اطلاعات، خدماتی مانند نصب، پشتیبانی و به روز رسانی نرم افزارهای مختلف را انجام می دهند.
مراحل اخذ رتبه بندی شرکت های فناوری اطلاعات
اخذ رتبه بندی شرکت فرآیندی است که طی آن، صلاحیت یک شرکت در ارائه خدمات فناوری اطلاعات مورد ارزیابی قرار می گیرد. این مراحل عبارتند از:
تعیین سطح رتبه مورد نظر
شرکت باید با توجه به توانمندی ها، تجربه و منابع خود، سطح رتبه مورد نظر را انتخاب کند. سطح بندی رتبه ها معمولا از ۱ تا ۵ یا بر اساس معیارهای دیگری است که توسط سازمان مربوطه تعیین می شود.
تهیه مدارک مورد نیاز
یکی دیگر از مراحل ، تهیه مدارک مورد نیاز می باشد. یکی از این آن ها مدارک ثبت شرکت که آگهی تاسیس، اساسنامه و مدارک ثبت شده شرکت می باشد. مدارک دیگر برای اخذ رتبه بندی شرکت، قرارداد پروژه های قبلی، رزومه مدیر عامل و کارکنان مهم دیگر، صورت های مالی، قرارداد پروژه های قبلی، تجهیزات و نرم افزارهای مورد استفاده می باشد.
تکمیل فرم های ارزیابی
شرکت باید فرم های ارزیابی را که توسط سازمان مربوطه ارائه می شود، به دقت تکمیل کند. برای رتبه بندی شرکت های فناوری اطلاعات این فرم ها شامل اطلاعاتی در مورد شرکت، پروژه ها، پرسنل و … است.
بازرسی و ارزیابی
کارشناسان ارزیاب از شرکت بازدید کرده و مدارک ارائه شده را بررسی می کنند. همچنین، گاهی مصاحبه ای با مدیران و کارکنان کلیدی انجام می دهد.
صدور گواهی رتبه بندی
در صورتی که شرکت شرایط لازم را داشته باشد، گواهی رتبه بندی به آن اعطا می شود. این گواهی معمولاً دارای اعتبار زمانی مشخصی است.
نکات مهم در اخذ رتبه بندی شرکت های فناوری اطلاعات
بعضی از نکات مهم برای اخذ رتبه بندی شرکت های فناوری اطلاعات عبارتند از:
- قبل از شروع فرایند اخذ رتبه بندی، با قوانین و مقررات مربوطه به دقت آشنا شوید.
- تمام مدارک مورد نیاز را به صورت کامل و دقیق تهیه کنید.
- در طول فرآیند ارزیابی، با کارشناسان ارزیاب همکاری لازم را داشته باشید.
- پس از اخذ رتبه بندی، برای حفظ آن باید به صورت مداوم توانمندی های شرکت را بهبود داده و مدارک مورد نیاز را به روز رسانی نمایید.
ارتقای رتبه بندی شرکت های فناوری اطلاعات
شرکت ها می توانند یک سال پس از اخذ یا تمدید رتبه شرکت های فناوری اطلاعات، در صورت احراز شرایط بالاتر، برای ارتقای رتبه اقدام کنند. در صورتی که گواهینامه رتبه بندی منقضی شده و شرایط ارتقا موجود نباشد، شرکت ها می توانند با ارائه مدارک لازم به سازمان برنامه و بودجه، درخواست تمدید دو ساله گواهینامه را ارائه دهند. پس از پایان مدت تمدید یا حتی پیش از آن، در صورت فراهم بودن شرایط لازم، امکان ارتقای رتبه مجدد وجود دارد.
چه مزایایی برای شرکت های دارای رتبه بندی وجود دارد؟
رتبه بندی شرکت های فناوری اطلاعات به منزله مهر تاییدی بر توانایی ها و صلاحیت های فنی یک شرکت است که این موضوع باعث جلب اعتماد مشتریان و سازمان های دولتی می شود. شرکت های رتبه‌بندی شده، امکان حضور در مناقصه های بزرگ تر و کسب پروژه های مهم تر را پیدا می کنند.
همچنین، این رتبه بندی باعث بهبود تصویر و برند شرکت در بازار شده و سرمایه‌گذاران بیشتری را جذب می کند. علاوه بر این، شرکت های دارای رتبه‌بندی معمولا از تسهیلات و حمایت های بیشتری از سوی دولت و سازمان های مرتبط برخوردار می شوند.
جمع بندی رتبه بندی شرکت های فناوری اطلاعات
رتبه بندی شرکت های فناوری اطلاعات نقش مهمی در ارتقاء کیفیت خدمات و شفاف سازی جایگاه این شرکت ها در بازار دارد. این فرآیند باعث شناسایی نقاط قوت و ضعف شرکت ها شده و باعث تصمیم‌گیری های استراتژیک را برای سرمایه گذاران و مصرف کنندگان آسان تر می کند. بنابراین از طریق ارزیابی دقیق و جامع، می توان رتبه بندی شرکت ها را بر اساس عملکرد در حوزه های مختلف مانند نرم افزار، سخت افزار و یا امنیت و مشاوره مقایسه کرد.
